Naar school
Ik heb een petekind. Zij was drie jaar toen ik haar thuis achter een grote schildersezel neerzette. Ik zette de drie primaire kleuren neer, een pot met water, een kwast en een stuk keukenrol. Op de ezel had ik een groot vel papier gespannen. Ik legde haar uit hoe het werkte. In het begin was zij voorzichtig en gebruikte de kleuren een voor een. Daarna begon het mengen. Het ontdekken van de vele mogelijkheden bracht verwondering, verbazing, verrukte gilletjes en veel plezier teweeg. Het eindigde uiteindelijk met een bruine substantie over het hele vel papier, maar de vreugde was er niet minder om. Ze hield het 45 minuten vol.
Beroofd
Een paar jaar later, zij was inmiddels zes, liet ze mij een boekje zien met werkjes die zij op school had gemaakt. Ik kwam bij een tekening van een meisje. Ze trok het boekje bijna uit mijn handen. Er was van alles niet goed aan. Ze had buiten de lijntjes gekleurd, de vlechtjes waren niet goed, het gezichtje niet goed enz. Tegen die leerkracht had ik willen zeggen: ‘Bedankt juf! Bedankt dat u mijn petekind zo hebt gestimuleerd om kritisch naar haar tekening te kijken. Bedankt dat u van de spontane nieuwsgierige peuter de blijdschap en vreugde van het ontdekkend leren hebt beroofd. Dat zij leerde om precies tussen de lijntjes te kleuren, zoals ‘het hoort’’.
Zoektocht
Ze veranderde van school. Deze school liet haar ontdekken, experimenteren en zelf bepalen wat zij wilde leren. Dat was te veel vrijheid. Ze had een kader nodig en daarbinnen de ruimte om zelf te ontdekken en vorm te geven. Zo kwam zij terecht op een middelbare school die het concept ‘natuurlijk leren’ hanteert. Dat paste beter bij haar. Inmiddels heeft zij deze school afgerond en neemt zij de volgende stap.
Balans tussen ‘moeten’ en spontaan leren
Ieder kind is anders. Het ene kind kan veel vrijheid aan en gedijt hierdoor. Het andere kind heeft veel meer structuur en kader nodig. Scholen geven vaak een strak kader, waarbij het curriculum bepalend is. Steeds meer kinderen lopen daarop vast. Als ouder kunt u een tegenwind bieden voor alle verplichtingen. In de thuissituatie kunt u ervoor zorgen dat uw kind de mogelijkheid heeft zich spontaan te uiten en dat de nieuwsgierigheid geprikkeld wordt. U kunt uw kind ruimte geven om te experimenteren. Die ruimte kan letterlijk zijn, bijvoorbeeld een deel van de kamer. Het kan ook zijn dat uw kind even ‘niets hoeft’, geen afspraken. Dat zorgt voor rust. In de rust heeft uw kind tijd voor eigen invulling. Het leert spontaan.
Hiermee ondersteunt u op een andere manier het leerproces op school. U kunt de balans tussen het ‘moeten’ en het spontane leren van uw kind bewaken.

